📸📸📸📸📸📸📸📷📷📸📸📸📸📸छायाचित्रकार रमेशभाई शहा गुजर यांची "रंगयात्रा "
📸📸📸📸📸📸📸📸📸📸📸📸📸📸
रमेशभाई शहा गुजर यांची भेट झाली त्याला आता सदोतीस वर्ष पूर्ण झालीत . पूर्वी हाताने कॅलिग्राफी करून स्क्रीन प्रिंटिंग करून वेगवेगळ्या निमंत्रणपत्रिका , व्हिजीटींग कार्डस ,मेनूकार्डस , लग्नपत्रिका , शुभेच्छापत्रे केली जात असत . त्यामुळे कलाकार , पेंटर यानां भरपूर काम असायचे . साईनबोर्ड , गाड्यांच्या नंबरप्लेटा , छत्र्यांवर नावे टाकणे , निवडणूकीचे बॅनर्स ,शाळेची सुभाषिते , कार्यालयांमधील नावांच्या पाट्या , ग्रामपंचायतीचे सदस्यांची नावे सुद्धा पेंटरच लिहीत . पेंटरानां काम उरकताना थकवा येईपर्यंत कामे असत . पुढे फ्लेक्स, संगणकक्रांती , अे आय मुळे कलाकार पेंटर यांच्यावर उपासमारीची वेळ आली आहे .
श्रीपाद भोसले नावाच्या माझ्या मित्राने एक निमंत्रणपत्रिकेचे काम दिले . स्कायलाईन आर्किटेक्ट या ऑफिसच्या उदघाटनाची ती पत्रिका कॉलिग्राफी करून स्क्रीन प्रिंटींग करून द्यायचे ते काम श्री . रमेशभाई गुजर यांचे होते . 26 जाने 1989 हा तो दिवस त्यावेळी मी अभिनव कॉलेजला शिकत होतो . ग्रे कलरची पत्रिका त्यानां फार आवडली पण त्या पत्रिकेवर वर लाल रंगांत श्री शब्द नव्याने लिहिण्याची त्यांच्या कुटुंबाची इच्छा झाली म्हणून त्यांनी ऑफिसला बोलावले . लाल रंगाने मग सगळ्या पत्रिकेवर श्री लिहावे लागले . आणि तेथेच रमेश गुजर माझे मित्र झाले . त्यांच्या आणि माझ्या वयात वीस वर्षांचे अंतर असूनसुद्धा आम्ही मित्र झालो . मित्र होण्यासाठी वय महत्वाचे नसते तर " मित्रप्रेम " महत्वाचे असते त्यामुळे आजही आमची मैत्री टिकून आहे .
रमेशभाई मूळचे मुंबईचे पण त्यांची पत्नी पुण्याची असल्याने ते पुणेकर झाली . प्रविणाभाभी , मुलगा कपिल , मुलगी क्षमा या चौकोनी कुटूंबात कधीकधी मी सामील झालो ते कळलेच नाही . आपले सर्व रक्ताची नाती असलेली माणसे ज्यावेळी आपल्याला टांग मारतात तेव्हा देवाला दया येते मग तो असे मित्रत्वाच्या रूपाने नवे नातेवाईक पाठवतो . कॉलेजला कधी सुट्टी असली की ते मला त्यांच्या बांधकामाच्या साईटवर न्यायचे , कधी मुळशीच्या फार्महाऊस चक्कर मारायचे , ओशो रजनीश, थोर लोकांचे विचारमंथन तर कधी गाण्याच्या कॅसेट ऐकवायचे . त्यावेळी एक गोष्ट त्यांच्याकडे नेहमी हातात असायची ती म्हणजे कॅमेरा .
त्यांचे मामा परेश जोशी स्वतः कलात्मक वृत्तीचे होते त्यामुळे हे दोघे मामाभाचे कधी दुबई , कधी राजस्थान , गुजरात , गोवा, कंबोडिया , कतार , श्रीलंका असे देशपरदेशात सतत फिरत राहायचे . माझ्या प्रत्येक चित्रप्रदर्शनाला ते आवर्जून यायचे . माझ्या प्रदर्शनाचे उदघाटनाची फोटोग्राफी करणे हे काम कित्येकवर्ष त्यांनी मनापासून स्विकारले कारण माझ्याकडे कॅमेराच नव्हता .
पाचगणी महाबळेश्वर कोकण पुण्याचा सभोवताल व मग पुढे नेपाळ , लेह ,लडाख मग मायक्रो फोटोग्राफी करण्यासाठी व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स कधी मध्यप्रदेश कधी उत्तरप्रदेश असे करत त्यांनी भारतभर व पुढे इंग्लंडपर्यंत भम्रंती केली आहे .
1990 साली मी माझ्या चित्रांचे प्रदर्शन दुसरे प्रदर्शन बालगंधर्वला भरवले होते . त्यावेळी बालगंधर्वचे तीन दिवसाचे भाडे पाचशे रुपये होते . [आता पंधरा हजार रुपये आहे ] त्यावेळी मी त्यानां माझी पाच छोट्या आकारातील जलरंगातील चित्रे दिली . त्यामुळे धडपडणारा कलाकार म्हणून त्यांनी नेहमीच कौतुक केले . आमची ही मैत्री टिकून राहिली कारण आम्ही कधीही आर्थिक व्यवहार केलेच नाहीत
तीनचार दिवसांपूर्वी अचानक त्यांची आमंत्रणपत्रिका आली . रंगयात्रा या शीर्षकाखाली दि. 26 , 27 व 28 एप्रिल 2026 रोजी त्यांच्या छायाचित्रणाचे प्रदर्शन बालगंधर्वला भरणार आहे . प्रसिद्ध फोटोग्राफर श्री . विश्वास सोरटे यांनी त्या प्रदर्शनाचे उदघाटन केले . मला या कार्यक्रमाला नक्कीच उपस्थित राहायचे होते पण रविवारची पर्यटकांची गर्दी वाई ते सुरुरचे उखडलेले रस्ते पुणे येथील रस्त्यांचा नवनवा विकास ट्रॅफिकजाम यात अडकलो व उशीरा पोहचलो .
बालगंधर्वला आता पार्कींगही 14 रुपये प्रति तास असते ही नवीन माहिती मिळाली . सहा तासांचे 84 रुपये झाले . निवांतपणे प्रदर्शन पाहिले . रमेशभाई आता एकोणऐंशी वर्षांचे आहेत . त्यांचे हे एकलप्रदर्शन प्रथमच भरवले आहे . माणसाला छंद हवेत मग म्हातारपणही कंटाळवाणे रहात नाही याची प्रचिती आली . या प्रदर्शनात अनेक उत्तमोत्तम फोटो आहेत . हजारो शब्दांत जे सांगता येणार नाही ते एका चित्रातून व्यक्त होते . अनेक पुणेकर , त्यांची मित्रमंडळी , नातेवाईक याच्यांमुळे प्रदर्शनाला तुफान प्रतिसाद मिळत आहे हे मला दिसून येत होते . रमेशभाई सर्वांना व्यक्तिगत भेटून शंकानिरसन करताना पाहून छंद , कला माणसाला नवनव्या मित्रमंडळींच्या ओळखी होतात . रसिकांनां असे सौजन्यशील कलाकार नेहमीच आवडतात .
तेथे एक पुणेकर मॉडर्न मुलगी रमेशभाईनां विचारत होती तुम्ही कोणता कॅमेरा वापरता ? म्हणजे मला तसाच कॅमेरा घ्यायचा आहे . मग टेबलाखाली ठेवलेला त्यांचा कॅमेरा त्यांनी दाखवला . त्या कॅमेराचा त्या मुलीने फोटो काढला . मी हे सर्व दुरून पहात होतो . मनात म्हणालो . असे कॅमेरा हजारो जण विकत घेतात पण त्या कॅमेऱ्याच्या मागे एक दिव्यचक्षू असलेल्या रमेशभाईंची दृष्टी कशी घेणार ? आपल्याला वाटते महागडे रंगब्रश , कागद कॅनव्हास घेतला , मोठा कॅमेरा विकत घेतला , महागडा पेन घेतला , की आपण चित्रकार होणार , उत्तम फोटोग्राफर होणार , महान लेखक होणार पण असे होत नसते . त्यासाठी बऱ्याच वर्षांचा ध्यास लागतो , अभ्यास लागतो . निरंतर चांगला फोटो टिपण्यासाठी सतत हात डोळे व हृदय तत्पर तयार ठेवावे लागते . रमेशभाई यांच्या चित्रातून तो ध्यास दिसतो . गेली तीसचाळीस वर्ष पुणे फोटोग्राफर असो या संस्थेच्याबरोबर ते सक्रीय आहेत . त्यांचा हा ध्यास उत्तमोत्तम क्लिक घेण्यासाठी सतत धडपडत असतो .
पुणेकरांनो जर वेळ मिळाला तर आवर्जून या प्रदर्शनाला भेट द्या ! कलाकार होण्यासाठी कलापदवी आवश्यक असते असे नक्कीच नाही. एका एकोणऐंशी वयाच्या तरुण छायाचित्रकाराचे हे प्रदर्शन नक्की आवडेल . उद्या 28 शेवटचा दिवस आहे .
चित्रकार -सुनील काळे✍️
942396486
निसर्ग आर्ट गॅलरी [वाई ]
